آشنائی با پروتكل HTTP ( بخش سوم )

در بخش اول و دوم با جايگاه پروتكل HTTP به منظور مبادله اطلاعات بين سرويس گيرندگان و سرويس دهندگان وب آشنا شديم . همچنين به اين موضوع اشاره گرديد كه   پروتكل فوق ، همانند اغلب پروتكل های لايه application ،  از معماری سرويس گيرنده - سرويس دهنده استفاده می نمايد .
در اين بخش به بررسی برخی پتانسل های ارائه شده توسط پروتكل HTTP خواهيم پرداخت .

HTTP يك پروتكل با قابليت های فراوان
HTTP ،‌ پروتكلی با قابليت های فراوان است كه عليرغم برخی محدوديت ها ، دارای سابقه درخشانی در  عرصه شبكه های كامپيوتری ( اينترانت ، اينترنت )  است .
 

زمانی كه مرورگر وب درخواست يك صفحه را از سرويس دهنده وب می نمايد، در واقع يك HTTP request  را ارسال و  سرويس دهنده وب نيز پاسخ آن را با يك HTTP response  خواهد داد  . يك پيام HTTP ، يك درخواست ( request ) و يا پاسخ ( response ) است كه از يك ساختار خاص تبعيت می نمايد .
HTTP  به يك پروتكل خاص لايه حمل وابستگی نداشته و عموما" از پروتكل TCP استفاده می نمايد (پورت شناخته شده 80 ) .

 كدهای وضعيت
همانند بسياری از پروتكل ها ، پروتكل  HTTP بر اساس يك مدل سرويس گيرنده - سرويس دهنده كار می كند .  كدهای وضعيت توسط تعداد زيادی از پروتكل های لايه application استفاده می گردد و می توان آنان را به پنج گروه عمده تقسيم نمود . جدول زير گروه های پنج گانه كدهای وضعيت  را در ارتباط با پروتكل HTTP  نشان می دهد .

 هر يك از پنج گروه فوق، دارای كدهای وضعيت زير مجموعه ای می باشند كه بيانگر جزئيات عمليات است . جدول زير برخی از كدهای وضعيت هر يك از گروه های پنج گانه فوق را در ارتباط با پروتكل HTTP نشان می دهد .

 درخواست های سرويس گيرندگان  و دستورات 
سرويس گيرندگان وب به منظور استفاده از خدمات سرويس دهندگان وب از مجموعه پتانسيل های ارائه شده ( دستورات )  توسط پروتكل HTTP استفاده می نمايند :

• GET : سرويس گيرنده وب درخواست يك منبع موجود بر روی سرويس دهنده وب را می نمايد .

• POST : سرويس گيرنده وب اطلاعاتی را برای سرويس دهنده وب ارسال می نمايد .

• PUT : سرويس گيرنده وب يك مستند جايگزين را برای سرويس دهنده وب ارسال می نمايد .

• HEAD : سرويس گيرنده وب اطلاعات  خاصی را در ارتباط با يك منبع موجود بر روی سرويس دهنده  درخواست می نمايد ( عدم نياز به خود منبع ) 

• DELETE : سرويس گيرنده وب درخواست حذف يك سند موجود بر روی سرويس دهنده را می نمايد .

• TRACE : سرويس گيرندگان وب ، پراكسی مربوط به خود را تعريف می نمايند . از متد فوق اغلب در موارد اشكال زدائی استفاده می گردد .

• OPTIONS : ساير پتانسيل های موجود به منظور كار بر روی يك سند توسط يك سرويس گيرنده وب درخواست می گردد .

• CONNECT : سرويس گيرنده وب به عنوان يك پراكسی به يك سرويس دهنده HTTPS متصل می گردد .

در اغلب موارد صرفا" از متد‍ GET و در برخی موارد از HEAD استفاده می گردد ( در صورت اشكال زدائی يك برنامه وب از تمامی امكانات فوق استفاده می شود ) .

مراحل ايجاد يك تراكنش  
يك سرويس گيرنده وب قبل از اين كه بتواند با يك سرويس دهنده وب داده ئی را مبادله نمايد ، می بايست با آن ارتباط برقرار نمايد . بدين منظور از پروتكل TCP/IP استفاده می گردد . همانگونه كه اشاره گرديد سرويس گيرنده و سرويس دهنده وب برای ارسال يك درخواست و پاسخ به آن از پروتكل HTTP استفاده نموده و   ارتباط ايجاد شده بين خود را  صرفا" برای يك تراكنش نگهداری می نمايند ( HTTP يك پروتكل Stateless است ) .
فرآيند ايجاد يك تراكنش بين سرويس گيرنده و سرويس دهنده وب را می توان در چهار مرحله زير خلاصه نمود:

•  مرحله اول ، برقراری ارتباط : در ابتدا می بايست يك ارتباط و يا اتصال مبتنی بر پروتكل  TCP/IP  بين يك سرويس دهنده و يك سرويس گيرنده وب ايجاد گردد .  به منظور تشخيص نوع پروتكل استفاده شده  ، برنامه ها از يك عدد منحصر بفرد با نام  شماره پورت استفاده می نمايند .( پروتكل FTP از پورت 21 ، پروتكل Telnet از پورت 32 ، پروتكل SMTP از پورت 25 ، پروتكل HTTP از پورت 80 ) .

• مرحله دوم : ‌ايحاد و يا صدور يك درخواست توسط سرويس گيرنده

• مرحله سوم : ‌پاسخ سرويس دهنده به درخواست سرويس گيرنده

• مرحله چهارم ،‌ خاتمه و يا توقف ارتباط : سرويس دهنده مسئوليت خاتمه ارتباط TCP با سرويس گيرنده وب را پس از پاسخ به درخواست سرويس گيرنده برعهده دارد . به منظور برخورد با مسائل غيرقابل پيش بينی ، هم سرويس گيرنده و هم سرويس دهنده می بايست قادر به مديريت يك ارتباط باشند . مثلا" پس از فعال نمودن دكمه stop در مرورگر ، می بايست به ارتباط ايجاد شده توسط سرويس گيرنده خاتمه داده شود .